جوهر روی، یا سفیدآب روی، با نام علمی زینک اکساید؛ ترکیبیست که برپایه ی طب سنتی؛ از سالیان دور در مواد آرایشی - بهداشتی زنان ایرانی نقشی پررنگ داشته است. در قدیم الایام، زنان ایرانی برای محافظت پوست خود در برابر لکهای ناشی از نورخورشید و همچنین به عنوان ماده ای سفیدکننده و پوشاننده و از بین برنده لکهای حاملگی ، از جوهر روی یا سفیداب روی، استفاده می کرده اند.

هنوز هم یکی از ساده ترین و سبک ترین راهها برای محافظت از نور خورشید برای پوست، استفاده از پماد زینک اکساید یا همان اکسید روی است. استفاده غشای ضخیمی از این پماد بر روی پوست، قبل از واقع شدن در برابر اشعه ی تیز آفتاب، به طور کامل، از پوست در برابر آفتاب محاقظت میکند و جلوی هر نوع تیرگی پوست یا آفتاب سوختگی را میگیرد. بر خلاف کرم های ضد آفتاب معمولی، این غشا حتی نیازی به تمدید هر دوساعت یک بار نداشته و فرد در فضای باز، می تواند بدون نگرانی از آفتاب سوختگی، ساعتهای متمادی  رادر برابر اشعه ملایم خورشید  بسر برده و یا به کوهپیمایی یا راهپیمایی ادامه دهد.همچنین در فضای باز ، در صورت  احساس خشکی پوست ، نیز می توان از پماد زینک اکساید استفاده کرد تا پوست، از صدمه ی باد و آفتاب در امان بماند. برای افرادی که پوستی خشک دارند، توصیه می شود قبل از استفاده از این پماد، به عنوان زیرلایه، از مقدار کمی کرم مرطوب کننده بر روی پوست و یا اسپری اندکی گلاب و یا عرق رازیانه بر روی پوست  استفاده کنند و سپس پماد زینک اکساید را بر روی آن بمالند و برای کسانی که از داشتن پوستی چرب، دلخورند، پیشنهاد می گردد پس از استفاده از پماد زینک اکساید به عنوان یک ضد آفتاب ماندگار و قوی بر روی پوست، مقداری پنکک یا پودر سفیداب روی  بر روی پوست بمالند تا ضمن ایجاد رنگ طبیعی پوست و پنهان شدن لکهای پوست، از خاصیت ضد عرق آن نیز بهره برده و از تعریق پوست پس از استفاده از پماد زینک اکساید، جلوگیری کنند.

 

در صورت استفاده ی مداوم و روزمره از این پماد و یا پودر سفیداب روی بر روی پوست، به دلیل کاهش تاثیر اشعه مضر خورشید بر پوست از شدت لکهای صورت کاسته  و به مرور کمرنگ می شوند و پوست برای مدت زیادی طراوت و سلامت  خود را حفظ خواهد کرد.

با توجه به اینکه ترکیب پماد  زینک اکسایدی که هم اکنون در داروخانه های کشور ارائه می شود؛ ترکیبی از وازلین و حداکثر بیست درصد زینک اکساید خالص است؛ علاوه بر نیاز به استفاده از لایه ای با ضخامت بیشتر از این پماد بر روی پوست که میزان اثردهی متناسبی را داشته باشد؛ پماد زینک اکساید فعلی رایج؛ تمام خواص خوب و بد وازلین را نیز بر روی پوست صورت، همراه خواهد داشت. از طرف دیگر؛ با توجه به اینکه زینک اکساید به طور طبیعی جاذب است، برای جلوگیری از جذب آلودگی بر روی پوست، بهترین روش استفاده از این پماد؛ استفاده از پودر سنتی سفیداب روی و و یا پنکک آرایشی پس از استفاده از زینک اکساید به صورت زیر لایه است.

در پوستهای حساس و بسته به نوع ترکیب  کرمها و پنککهای آرایشی، این احتمال وجود دارد که پوست صورت به استفاده همزمان پنکک و یا زیر لایه ی نرم کننده با زینک اکساید حساسیت نشان داده و تعدادی جوش زیر پوستی بر روی صورت شکل گیرد. در اینصورت؛ به منظور بهره گیری کامل از خواص زینک اکساید و جلوگیری از بروز حساسیت ، کرم زیر لایه آرایشی را حذف کرده و به جای آن از اسپری محلول یک قاشق چایخوری جوش شیرین با یک لیوان آب جهت ضدعفونی نمودن پوست و جلوگیری از گسترش جوشها استفاده کرده و همچنین به جای استفاده از  پنکک شیمیایی بر روی پوست نیز از پودر سفیداب روی که هم بسیار ارزان و هم کاملا بی ضرر است؛ استفاده نمود.

 

توضیح:  علت عدم تبلیغ چنین روش ساده و کم خرجی در مقابله ی آسان و بی ضرر با اثرات زیان بار نور خورشید، ترس از کم شدن میزان فروش و سطح درآمد تهیه کنندگان محصولات بهداشتی و آرایشیست که قسمت اعظم درآمد خود را از تولید کرمهای ضدآفتاب بدست می آورند که نیاز به تجدید مداوم در دوره های زمانی هر دوساعت یکبار داشته و میزان مصرف بالایی در بین مردم دارد و با قیمتهای اغلب، سرسام آوری به آنها ارائه می شود. در حالیکه تحقیقات اخیر نشان داده است استفاده از ترکیب زینک اکساید در کلیه ی کرمهای ضد آفتاب به صورت شکل ناپایدار نانو؛ که داخل لایه ی بالایی پوست نفوذ کرده و در صورت برخورد اشعه ی خورشید به پوست احتمال تلاشی شبکه ی یونی و تشکیل رادیکال آزاد را دارد؛احتمال ایجاد سرطان پوست را قوی می سازد. لذا استفاده از  ترکیب زینک اکساید با روش عنوان شده و بی نیاز از استفاده ی کرمهای آرایشی-تجاری ضدآفتاب؛  به صورت مولکولهای پایدار بی ضرر و منطقی تر به نظر می رسد.

 

منبع :

وبلاگ طب فولکوریک

www.zendegee.persianblog.ir

نویسنده و پژوهشگر: راشین گوهرشاهی